28 stycznia


Kalendarium dnia 28 stycznia.


Zalozenie Amnesty International

W styczniu 1961 roku w Londynie zalozono Amnesty International, organizacje miedzynarodowa, której celem bylo udzielanie pomocy wiezniom politycznym i ich rodzinom na calym swiecie. W jej sklad weszly instytucje i osoby prywatne. Inicjatywy tej organizacji sa dokuczliwe dla tych polityków, którzy próbuja podporzadkowywac sobie spoleczenstwo metodami odbiegajacymi od norm prawa miedzynarodowego.

Karol Wielki

Karol Wielki (747-814), król Franków, cesarz rzymski. Schrystianizowal Sasów, Longobardów i Awarów. W Boze Narodzenie 800 roku papiez Leon III koronowal Karola na cesarza. Jego dwór promieniowal kultura na kraje sasiednie, a czasy jego panowania okreslamy jako renesans karolinski. Po smierci cesarza jego panstwo sie rozpadlo.

Zawiazanie konfederacji warszawskiej

W koncu stycznia 1573 roku zostala zawiazana konfederacja warszawska, gloszaca swobode wyznania religijnego w Rzeczypospolitej. Pokój wyznaniowy mial byc zawarty po wieczne czasy. Jednak po kilkudziesieciu latach los innowierców w Polsce zaczal odbiegac od sytuacji panujacej w innych krajach.

Jan Heweliusz

 
 
Jan Heweliusz (1611-1687), astronom gdanski. W Gdansku zalozyl obserwatorium astronomiczne. Byl autorem atlasu nieba zawierajacego opis powierzchni Ksiezyca, katalogu 1564 gwiazd "Selenografia" i dziela poswieconego kometom. Skonstruowal najwiekszy wówczas teleskop 50 m, zastosowal wahadlo do odmierzania czasu, wynalazl tez srube mikrometryczna. Jego pracownia znana byla w calej Europie.

Jan Kilinski

Jan Kilinski (1760-1819), szewc, dzialacz niepodleglosciowy. Zaslynal jako dowódca ludu stolicy w dniach insurekcji warszawskiej. W czasie walk insurekcyjnych zostal mianowany przez Tadeusza Kosciuszko pulkownikiem milicji województwa mazowieckiego i na stanowisko dowódcy 20 regimentu piechoty. Po powstaniu aresztowany i wywieziony do Twierdzy Pietropawlowskiej. W 1798 roku wrócil do stolicy i pracowal w swoim zawodzie.

Henry Morton Stanley

Henry Morton Stanley (1841-1904), dziennikarz i podróznik angielski. Poczatkowo pracowal jako zurnalista w charakterze korespondenta prasowego. Zbadal Jezioro Wiktorii, dotarl do zródel rzeki Kongo, odkryl jezioro Edwarda i opracowal mape Jeziora Alberta. Wspólnie z Belgami opanowal czesc dorzecza Konga i zalozyl tam Wolne Panstwo Kongo.

Auguste Piccard

Auguste Piccard (1884-1962), szwajcarski fizyk i badacz srodowiska naturalnego. Znany z bicia rekordów poznawania przestrzeni powietrznych i glebin morskich. W hermetycznej gondoli wzniósl sie balonem na wysokosc 15781 m, a nastepnie do pulapu 16940 m. Nastepnie zajal sie budowa pojazdu podwodnego odpornego na wysokie cisnienie i tak powstal batyskaf. Sam zanurzyl sie na glebokosc 3150 m. A jego syn Jacques i D. Walsh w batyskafie skonstruowanym przez Auguste Piccarda zanuzyli sie na glebokosc 10899 m i dotarli do dna Rowu Marianskiego.

Artur Rubinstein

Artur Rubinstein (1887-1982), polski pianista. Niezwykle uzdolniony muzycznie bardzo szybko zdobyl wielka popularnosc na calym swiecie. Znany byl z interpretacji muzyki Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego. Posiadal umiejetnosc odtwarzania najtrudniejszych utworów, uslyszawszy je tylko raz. Byl obywatelem swiata, ale zawsze wspominal swoje korzenie i odwiedzal Polske. Pod koniec zycia wydal napisane wspomnienia "Moje mlode lata" i "Moje dlugie zycie".

"Barwy ochronne"

W koncu stycznia 1977 roku odbyla sie premiera filmu Krzysztofa Zanussiego "Barwy ochronne". Film opowiada o studenckim obozie naukowym, kierowanym przez cynicznego docenta i o podleglym mu studencie-idealiscie. Mistrzowsko zaprezentowane role docenta przez Zbigniewa Zapasiewicza i bufonowatego rektora uniwersytetu, przez Mariusza Dmochowskiego. Film ten wywolal dyskusje w srodowisku akademickim.

Eksplozja wahadlowca "Challenger"

W styczniu 1986 roku na skutek niedbalstwa technicznego i braku wyobrazni podczas startu z przyladka Canaveral wydarzyla sie katastrofa amerykanskiego wahadlowca "Challenger". Powodem eksplozji byla nieszczelnosc uszczelki oslabionej niskimi temperaturami.

Katastrofa na wystawie golebi pocztowych

28 stycznia 2006 roku podczas trwania wystawy golebi pocztowych zawalil sie dach hali Miedzynarodowych Targów Katowickich. Na hali znajdowalo sie okolo 700 osób, zwiedzajacych i wystawców. Zginelo wówczas 65 osób, a ponad 170 zostalo rannych.