19 pazdziernika


Kalendarium dnia 19 pazdziernika.


Jerzy Popieluszko

Z 18 na 19 pazdziernika 1984 roku uprowadzono i zamordowano warszawskiego ksiedza Jerzego Popieluszke (1947-1984), kapelana Niezaleznego Samorzadnego Zwiazku Zawodowego "Solidarnosc". Ks. Jerzy zaslynal odwaznymi kazaniami wyglaszanymi w czasie stanu wojennego w Polsce. Odprawial msze dla strajkujacych robotników i nabozenstwa za ojczyzne w warszawskich kosciolach. Byl wielokrotnie szykanowany przez funkcjonariuszy Sluzby Bezpieczenstwa. O porwanie, torturowanie i zabicie Popieluszki oskarzono oficerów SB Grzegorza Piotrowskiego, Leszka Pekale i Waldemara Chmielewskiego oraz pulkownika Adama Pietruszke. Oskarzonych skazano na kary od 14 do 25 lat wiezienia.

Sebastian Grabowiecki

Sebastian Grabowiecki (1543-1607), polski poeta i dyplomata. Jako dyplomata popieral starania Habsburgów o korone polska, odbyl tez liczne poselstwa do Innsbrucku, Wloch i Rygi. Po smierci zony przyjal swiecenia duchowne. Jego wiersze zebrane w zbiorze "Setnik rymów duchownych", zalicza sie do poezji metafizycznej, ukazujacej zlozonosc swiata rozpietego miedzy zyciem i smiercia, grzechem i zbawieniem, porzadkiem i chaosem. Zmarl w klasztorze w Bledzewie pod Miedzyrzeczem 19 pazdziernika 1607 roku.

Zakonczenie wojny o niepodleglosc Stanów Zjednoczonych

19 pazdziernika 1781 roku brytyjskie oddzialy poddaly sie pod Yorktown armii amerykanskiej. Byla to ostatnia bitwa w wojnie o niepodleglosc kolonii brytyjskich, które amerykanski Kongres oglosil suwerennym panstwem w 1776 roku w Deklaracji niepodleglosci Stanów Zjednoczonych. Wielka Brytania uznala nowe panstwo w oficjalnym traktacie pokojowym podpisanym w Paryzu w 1783 roku. USA to obecnie najwieksza potega gospodarcza i militarna swiata.

Kleska Napoleona w tzw. bitwie narodów

19 pazdziernika 1813 roku w okolicach Lipska zostala stoczona bitwa narodów, w której wojska Napoleona poniosly kleske z koalicja Prus, Austrii, Rosji i Szwecji. W 1814 roku poddal sie Paryz, a cesarz Napoleon abdykowal i udal sie na wyspe Elbe. W 1815 roku próbowal jeszcze wrócic do wladzy, jednak byl to ostatni okres jego rzadów, tzw. sto dni, zakonczony kleska w bitwie z armia angielskiego ksiecia Wellingtona pod Waterloo. Znów zostal zeslany na Wyspe sw. Heleny, gdzie zmarl w 1821 roku, otruty przez jednego ze swoich wspólpracowników.

Auguste Lumière

 
 
Auguste Lumière, (1862-1954), twórca kinematografii. Wspólnie z bratem w 1895 roku opatentowali kinematogr i kamere i zorganizowali pierwszy publiczny pokaz filmowy, na którym zaprezentowali swój film "Wyjscie robotników z fabryki". Kolejne filmy takie jak "Przyjazd pociagu", "Kapiel w morzu", "Sniadanie dziecka" czy "Oblany ogrodnik" byly reportazami i skladaly sie zazwyczaj z jednego ujecia. Wkrótce bracia zaczeli zatrudniac operatorów, a sami poswiecili sie produkcji materialów filmowych i fotograficznych.

George Pullmann

George Mortimer Pullman (1831-1897), amerykanski konstruktor wagonów kolejowych. Wprowadzil wagony sypialne, tzw. wagony pulmanowskie, charakteryzujace sie waskimi korytarzami, w których znajduja sie wejscia do przedzialów. Projektowal równiez wagony restauracyjne, salonki oraz przejscia miedzy wagonami osloniete tzw. harmomia.

Jean Genet

Jean Genet (1910-1986), pisarz francuski. Postac barwna i kontrowersyjna. Odsiadywal liczne wyroki za kradzieze, dezercje, wlóczegostwo, zebractwo i prostytucje. W celi napisal swoja pierwsza powiesc "Our Lady Of The Flowers", wydana dzieki staraniom francuskiego poety Jeana Cocteau. Kolejne utwory sprawily, ze ujelo sie za nim wiele wplywowych postaci dzieki czemu pisarz nigdy nie wrócil juz do wiezienia. Opublikowal wiele glosnych sztuk teatralnych, "Pokojówki", "Scisly nadzór", "Murzyni" i "Balkon", a takze powiesci "Cud Rózy" i "Ceremonie zalobne", napisal równiez wspomnienia "Dziennik zlodzieja". Oryginalna jego twórczosc doczekala sie wielu opracowan.

Uprowadzenie polskiego samolotu

19 pazdziernika 1969 roku zostal uprowadzony samolot Polskich Linii Lotniczych LOT. Na szczescie maszyna nie zostala uzyta w celach terrorystycznych, lecz posluzyla do ucieczki na Zachód dwóm mieszkancom Berlina Wschodniego, którzy zmusili pilota do zmiany kursu i ladowania na zachodnioberlinskim lotnisku Tegel.