2 pazdziernika


Kalendarium dnia 2 pazdziernika.


Marek Edelman

 
 
Marek Edelman (1919-2009), przywódca powstania w getcie warszawskim. Byl jedynym z dowódców Zydowskiej Organizacji Bojowej, który przezyl powstanie w getcie i wojne. Po wojnie zostal lekarzem - specjalizowal sie w zakresie kardiologii. Dzialal w Solidarnosci. Odznaczony Orderem Orla Bialego oraz francuskiej Legii Honorowej. Jego dzieje spisala Hanna Krall w ksiazce "Zdazyc przed Panem Bogiem". W 2009 roku ukazaly sie wspomnienia Marka Edelmana zatytulowane "I byla milosc w getcie".

Groucho Marx

Groucho Marx (1895-1977), komik amerykanski. Wystepowal z grupa aktorów pod nazwa Bracia Marx. W sklad zespolu wchodzilo poczatkowo pieciu braci. Wszyscy bracia juz od dziecka wystepowali na scenie razem z matka i ciotka. Poczucie humoru i cyrkowy talent przysporzyly braciom wielkiej popularnosci. Zespól nakrecil filmy "Malpi interes", "Konskie pióra", "Kacza zupa", "Noc w operze", "Dzien na wyscigach" i "Noc w Casablance". W koncu grupa zaprzestala dzialalnosci. Groucho zaczal wystepowac jako prezenter telewizyjny, napisal tez autobiografie "Groucho i ja".

Graham Greene

Graham Greene (1904-1991), angielski powiesciopisarz. Poczatkowo pracowal jako dziennikarz w pismach "Times" i "Spectator", jednoczesnie odbywal liczne podróze. Z czasem zaczal pisac powiesci psychologiczne, w których istotne znaczenie mial problem wiary i etyki chrzescijanskiej. Rozglos przyniosla mu powiesc "Sedno sprawy", a takze utwory, w których pojawia sie sensacyjna lub kryminalna akcja np. "Tajny agent". Napisal równiez powiesci takie jak "Moc i chwala", "Spokojny Amerykanin", czy "Nasz czlowiek w Hawanie". Opublikowal tom wspomnien "Wracajac do zródel".

Pierwszy kryty autobus pietrowy na ulicach Londynu

2 pazdziernika 1925 roku po raz pierwszy londynskie autobusy pietrowe z górnym pokladem przykrytym dachem rozpoczely regularne kursy. Pojazdy te sa popularne do dzis, zajmuja bowiem dwukrotnie mniej miejsca na jezdni niz autobusy przegubowe, jednoczesnie moga przewiezc podobna liczbe pasazerów. Londynski "pietrus" moze zabrac 26 pasazerów na dolnym i 30 na górnym pokladzie.

Pierwszy przekaz telewizyjny ruchomego obrazu czlowieka

2 pazdziernika 1925 roku szkocki wynalazca John Logie Baird przeprowadzil pierwsza kablowa transmisje telewizyjna do odbiornika na swoim poddaszu. Urzadzenie to nazwal Baird Televisor i w styczniu 1926 roku zorganizowal pokaz dla inwestorów. Trzy lata pózniej przeprowadzil przekaz za pomoca kabla telefonicznego miedzy Glasgow i Londynem. W 1929 roku rozglosnia BBC zaczela nadawac swoje wiadomosci droga telewizyjna przy uzyciu aparatury Bairda.

Wojciech Pokora

2 pazdziernika 1934 roku urodzil sie Wojciech Pokora, aktor polski. Zwiazal sie z Teatrem Dramatycznym w Warszawie i z telewizyjnym kabaretem Olgi Lipinskiej. Zagral równiez wiele ról charakterystycznych w polskich filmach i serialach, w komediach "Poszukiwany - poszukiwana", "Brunet wieczorowa pora" i "Alternatywy 4" oraz w bardzo popularnym filmie "C. K. Dezerterzy".

Utworzenie getta zydowskiego w Warszawie

2 pazdziernika 1940 roku na terenie ok. 2,6 km2, odgrodzonym murem od reszty miasta powstalo getto zydowskie. Rozpoczeto akcje przesiedlania w to miejsce wszystkich Zydów z Warszawy i okolic. Za przekroczenie granic getta grozila kara smierci, wymierzana równiez za pomoc Zydom, zwlaszcza za ukrywanie ich. Brak zywnosci, przeludnienie oraz fatalny stan sanitarny doprowadzily do licznych epidemii tyfusu w getcie. W kwietniu 1943 roku wybuchlo powstanie, które po miesiacu zostalo stlumione. Niemcy zlikwidowali wtedy getto, zabijajac lub wysylajac do obozów koncentracyjnych wszystkich pozostalych przy zyciu mieszkanców. Zginelo okolo pól miliona Zydów.

Upadek powstania warszawskiego

2 pazdziernika 1944 roku zostal podpisany akt kapitulacji. W czasie powstania wojska hitlerowskie masowo mordowaly ludnosc cywilna, po czym rozpoczely wywózke jenców i mieszkanców miasta. Ooddzialy saperów Wehrmachtu rozpoczely systematyczne burzenie Warszawy. Ostateczne skutki walk, mimo ofiarnosci powstanców i ludnosci cywilnej, nadal wywoluja polemiki dotyczace sensu rozpoczecia powstania.

Sting

2 pazdziernika 1951 roku urodzil sie Sting, brytyjski muzyk. Debiutowal w latach 70-tych jako czlonek grup jazzowych, po czym zalozyl trio The Police. Grupa odniosla blyskawiczny sukces dzieki przebojom "Roxanne", "So Lonely" i "Every Breath You Take". Po wydaniu plyty "Synchronicity" zespól rozpadl sie. Stingowi udalo sie utrzymac ogromna popularnoscia. Artysta nagral wiele plyt solowych z takimi przebojami jak "Englishman In New York", "Fragile" czy "Soul Cages", a jego twórczosc trzykrotnie nagradzano prestizowymi nagrodami Grammy. Zagral równiez w kilku filmach m.in. w "Diunie" i "Przygodach barona Munchausena".

Rozpoczecie budowy najwyzszej konstrukcji na swiecie

2 pazdziernika 1963 roku rozpoczeto budowe przekaznikowej wiezy telewizyjnej kolo Fargo w USA najwyzszej na swiecie konstrukcji. Obiekt ma wysokosc 629 m. Rekord pobil dziesiec lat pózniej polski maszt radiowy o wysokosci 646,38 m, wybudowany w Konstantynowie kolo Gabina. W sierpniu 1991 roku, kiedy zawalil sie maszt kolo Gabina, wieza telewizyjna w USA znów jest najwyzsza konstrukcja swiata.

Rock Hudson

Rock Hudson (1925-1985), amerykanski aktor filmowy. Zadebiutowal w 1948 roku w filmie "Eskadra mysliwców", nastepnie wystapil w wielu westernach, filmach wojennych i kryminalach, takich jak "Undertow", "Winchester ‘73" czy "Kapitan Lightfoot". Wielka popularnosc przyniósl mu film "Gigant". Byl równiez partnerem Doris Day w komediach muzycznych "Telefon towarzyski" i "Nie przysylaj mi kwiatów", gral takze w serialach telewizyjnych, m.in. w "Dynastii". Zmarl 2 pazdziernika 1985 roku na AIDS.