22 listopada


Kalendarium dnia 22 listopada.


Zamach na Johna Kennedy'ego

22 listopada 1963 roku w Dallas zostal zamordowany John Kennedy prezydent Stanów Zjednoczonych. Zamachu dokonano, kiedy w towarzystwie malzonki i gubernatora Teksasu przejezdzal w otwartym samochodzie przez centrum miasta. Ciezko ranny prezydent, pomimo natychmiastowego przewiezienia do miejscowego szpitala, zmarl po 30 minutach. Zatrzymano podejrzanego, którym okazal sie byly zolnierz marines Lee Harvey Oswald, sam zamordowany 2 dni pózniej. Okolicznosci zamachu do dzis pozostaly niewyjasnione.

Vasco da Gama oplynal Przyladek Dobrej Nadziei

22 listopada 1497 roku Vasco da Gama, portugalski zeglarz oplynal Przyladek Dobrej Nadziei, najdalej na poludnie wysuniety kraniec Afryki. W odróznieniu od innych zeglarzy odkrywca nie trzymal sie wybrzezy Afryki, lecz wyplynal na Ocean Atlantycki. Dopiero potem zawrócil na wschód, oplywajac Przyladek Dobrej Nadziei. Odkrycie przez niego drogi do Indii umozliwilo nawiazanie bezposrednich stosunków handlowych miedzy Europa i Azja.

Charles de Gaulle

Charles de Gaulle (1890-1970), francuski general i maz stanu. W 1945 roku zostal po raz pierwszy premierem Francji, jego rzady trwaly zaledwie 10 tygodni i zakonczyly sie rezygnacja ze stanowiska z powodu zatargów wewnatrz parlamentu. W 1958 roku, dokonujac zamachu stanu, general powrócil do wladzy. Rok pózniej, juz jako prezydent, doprowadzil do podjecia rozmów z algierskim Frontem Wyzwolenia Narodowego, w efekcie których ogloszono niepodleglosci afrykanskiej kolonii. W 1969 roku ustapil ze stanowiska, a rok pózniej zmarl. Pozostawil po sobie "Pamietniki wojenne" i prace z teorii wojskowosci.

Jack London

 
 
Jack London (1876-1916), pisarz amerykanski. W swoich realistycznych powiesciach m.in. "Zew krwi", "Wilk morski", "Bialy kiel", "Martin Eden", laczyl pochwale tzw. meskiej przygody i sentyment do natury z demaskowaniem smutnych realiów spolecznych zycia w rzekomo idealnej Ameryce. Bedac u szczytu mozliwosci twórczych popelnil w wieku 38 lat samobójstwo. Do dzis pozostaje jednym z najczesciej tlumaczonych autorów amerykanskich.

Waclaw Berent

Waclaw Berent (1873-1940), polski powiesciopisarz. Debiutowal w 1894 roku opublikowanym pod pseudonimem opowiadaniem "Nauczyciel". W swojej najwybitniejszej powiesci "Próchno" sportretowal cyganerie przelomu wieków. W dalszej twórczosci skoncentrowal sie na tematach zaczerpnietych z historii, "Zywe kamienie", "Diogenes w kontuszu" i "Zmierzch wodzów". Byl tez autorem filozoficznej rozprawy "Zródla i ujscia nietzscheanizmu". Jego pisarstwo charakteryzuje sie kunsztownym, lecz trudnym w odbiorze jezykiem.

Okrazenie wojsk niemieckich pod Stalingradem

22 listopada 1942 roku wojska radzieckie doprowadzily do calkowitego okrazenia, a pózniej kapitulacji zgrupowanej w rejonie Stalingradu 6. armii niemieckiej. Dzialania te odbyly sie w ramach kontrofensywy radzieckiej, która miala na celu przerwanie trwajacego od lipca natarcia wojsk hitlerowskich. Do niewoli dostalo sie blisko 100 tys. niemieckich zolnierzy. Wydarzenia spod Stalingradu staly sie jednym z momentów przelomowych II wojny swiatowej.

Wybuch pierwszej radzieckiej bomby wodorowej

22 listopada 1955 roku radzieckim naukowcom udalo sie zdetonowac na duzej wysokosci pierwsza nadajaca sie do transportu bombe wodorowa. Byla to wówczas najsilniejsza bomba, jaka udalo sie zbudowac. W tym czasie w ramach wyscigu zbrojen eksperymenty z bomba wodorowa przeprowadzali równiez Amerykanie, ale tylko na ziemi, bowiem ich bomby wazyly ponad 60 ton i ze wzgledu na swój ciezar nie mozna ich bylo transportowac. Natomiast ZSRR dysponowal tzw. sucha bomba, w której wodorek litu zwiazany byl z helem.

Wojciech Jaruzelski

22 listopada 1983 roku Sejm PRL powolal gen. armii Wojciecha Jaruzelskiego na stanowisko przewodniczacego Komitetu Obrony Kraju. Powierzono mu zwierzchnictwo nad silami zbrojnymi PRL, mianujac go ich naczelnym dowódca na wypadek wojny.