8 listopada


Kalendarium dnia 8 listopada.


John Milton

John Milton (1608-1674), poeta angielski. Autor "Raju utraconego". Do dzis dzielo to uwazane jest za najwiekszy poemat epicki nowozytnej poezji angielskiej, choc ze wzgledu na pesymistyczny wydzwiek utworu autor byl bardzo silnie krytykowany. W odpowiedzi na te zarzuty powstal duzo mniej udany "Raj odzyskany". Z pózniejszych utworów to tragedia antyczna "Samson walczacy", która uznaje sie za ideowy testament pisarza i swiadectwo wiernosci swoim pogladom. W 1651 roku stracil wzrok, co nie przeszkodzilo mu stworzyc swoich najdojrzalszych utworów.

Karol Gustaw

Karol Gustaw (1622-1660), król szwedzki. W 1654 roku w rok po objeciu tronu wszczal wojne pólnocna, najezdzajac Polske (potop szwedzki) i rozpoczynajac konflikt z Dania, w wyniku którego na mocy pokoju w Roskilde zdolal przylaczyc do swojego kraju Skanie. Po sukcesach na ziemiach polskich, kiedy to jego armia zajela niemal cale terytorium Rzeczpospolitej, w drugim roku wojny zaczela zarysowywac sie przewaga polskich wojsk. Ostatecznie zmuszony byl opuscic Polske, a Szwedzi - juz po smierci swojego króla - podpisac pokój w Oliwie w 1660 roku.

Edmond Halley

Edmond Halley (1656-1742), brytyjski astronom. Jako mlodzieniec podczas obserwacji prowadzonych na Wyspie Swietej Heleny skatalogowal kilkaset nowo zlokalizowanych gwiazd poludniowego nieba. Okreslil odleglosc Slonca od Ziemi, stworzyl mape magnetyczna Atlantyku i Pacyfiku, opracowal metode obliczania orbit komet, przewidujac m.in. pojawienie sie komety, która pózniej nazwano na jego czesc, zajmowal sie tez ruchami wlasnymi gwiazd, ponadto odkryl korone Slonca. Pod koniec zycia zostal profesorem Oxfordu i dyrektorem obserwatorium w Greenwich.

Margaret Mitchell

 
 
Margaret Mitchell (1900-1949), pisarka amerykanska. Zaslynela dzieki swojej pierwszej i jedynej powiesci "Przeminelo z wiatrem". Ta historia z czasów amerykanskiej wojny secesyjnej zyskala popularnosc, do dzis pozostajac jednym z najslynniejszych melodramatów swiata. W 1939 roku na podstawie powiesci powstal film nagrodzony 4 Oscarami. Po sukcesie swej pierwszej ksiazki podejmowala kolejne próby literackie, jednak wszystkie zakonczone niepowodzeniem.

Józef Hen

8 listopada 1923 roku urodzil sie Józef Hen, polski pisarz. Po wojnie pracowal jako dziennikarz wojskowy w "Zolnierzu Polskim", zaczal równoczesnie publikowac teksty satyryczne w "Szpilkach", a w latach 1969-1972 opowiadania w paryskiej "Kulturze". Najbardziej znane powiesci i opowiadania tego autora to "W dziwnym swiecie", "Kwiecien", "Mgielka", "Crimen", "Yokohama", "Milczace miedzy nami", "Odejscie Afrodyty". Jest równiez autorem scenariuszy filmowych, "Nikt nie wola", "Dwa zebra Adama", "Prawo i piesc", a takze opowiesci biograficznych i wspomnien "Ja, Michal z Montaigne", "Nie boje sie bezsennych nocy", "Nowolipie", "Najpiekniejsze lata".

Franklin D. Roosevelt

Franklin Delano Roosevelt (1882-1945), amerykanski polityk i prawnik. 8 listopada 1932 roku wygral wybory prezydenckie. Na prezydenta wybierany byl w sumie az czterokrotnie, pelniac te zaszczytna funkcje w latach 1933-1945. Wyprowadzil Stany Zjednoczone z kryzysu ekonomicznego konca lat 20. Dazyl do zgody ze wszystkimi sasiadami, a w 1941 roku odstapil od polityki izolacjonizmu. Byl rzecznikiem scislej wspólpracy aliantów, a takze zwolennikiem utworzenia Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Alain Delon

8 listopada 1935 roku urodzil sie Alain Delon, francuski aktor filmowy. Swoja kariere rozpoczal rola w filmie "Quand la femme s'en mele", pózniej wspólpracowal z najlepszymi rezyserami m.in. z L. Viscontim w "Rocco i jego bracia" oraz w filmie "Lampart", z M. Antonionim w filmie "Zacmienie", z J. Loseyem w "Monsieur Klein", z V. Schlöndorffem w "Milosc Swanna". Zagral w ponad 80 filmach.