10 lutego


Kalendarium dnia 10 lutego.


Borys Pasternak

Borys Pasternak (1890-1960), rosyjski poeta. Jego wiersze nawiazywaly do niemieckiego romantyzmu i rosyjskiego symbolizmu. Opublikowal poematy "Porucznik Szmidt" i "Rok dziewiecset piaty". W latach powojennych napisal swoja najslynniejsza powiesc "Doktor Ziwago", opowiadajaca o przed i porewolucyjnych losach inteligencji rosyjskiej. W 1958 roku, otrzymal za nia literacka Nagrode Nobla. Wladze komunistyczne uznaly ten utwór za antyradziecki i zmusily autora do odmowy jej przyjecia. Uwazany jest za jednego z czolowych rosyjskich pisarzy.

Slub króla Kazimierza Jagiellonczyka z Elzbieta Rakuszanka

10 lutego 1454 roku odbyl sie slub Kazimierza Jagiellonczyka i Elzbiety Rakuszanki, który wprowadzil Polske w krag wielkich dynastii europejskich. Z tego zwiazku przyszlo na swiat 6 synów i 7 córek. Wsród nich bylo trzech królów Polski, kardynal i swiety Kazimierz. Dynastia Jagiellonów skonczyla swe rzady w 1572 roku, z chwila bezpotomnej smierci wnuka Kazimierza i Elzbiety, Zygmunta Augusta.

Nurkowanie

W 1774 roku Andrew Becker zaprezentowal wynaleziony przez siebie strój do nurkowania.

Aleksander Puszkin

Aleksander Puszkin (1799-1837), poeta rosyjskiego romantyzmu. Mial poglady odbiegajace od tych, które obowiazywaly w carskiej Rosji. Utracil prace w administracji i zostal wyslany na poludnie kraju. W 1829 roku wrócil do Moskwy i zaslynal z poematów "Ruslan i Ludmila", powiesci poetyckiej "Eugeniusz Oniegin", dramatu "Borys Godunow" i licznych wierszy. Zginal w pojedynku zoorganizowanym przez wrogów osobistych i politycznych.

Jerzy Szaniawski

Jerzy Szaniawski (1886-1970), dramatopisarz. "Adwokat i róze", "Zeglarz", "Dwa teatry" to dramaty których umiejetnie laczyl nastrojowy liryzm z poetyka podtekstów psychologicznych i filozoficznych. Byl takze autorem pamietników "W poblizu teatru".

John F. Enders

John Franklin Enders (1897-1985), amerykanski bakteriolog. W 1954 roku otrzymal Nagrode Nobla w dziedzinie medycyny za osiagniecia przy badaniu wirusa choroby Heinego-Medina i przy tworzeniu szczepionki przeciwko tej chorobie.

Bertold Brecht

Bertold Brecht (1898-1956), niemiecki pisarz i rezyser. Polaczyl poetyke teatru i muzyki w akcje dramatu "Opera za trzy grosze", który przyniósl mu wielka popularnosc. W czasie wojny wyemigrowal, a po powrocie osiadl w NRD, gdzie wspólnie z Helena Weigel zalozyl Berliner Ensemble, który wystawil szereg jego sztuk napisanych na emigracji, "Matka Courage i jej dzieci", "Strach i nedza III Rzeszy", "Dobry czlowiek z Seczuanu", "Kaukaskie kredowe kolo" oraz "Kariera Artura Ui" uwazana za parodie rzadów Hitlera.

Wodowanie pancernika "Dreadnought"

W lutym 1906 roku w Wielkiej Brytanii zwodowano najwiekszy wówczas na swiecie pancernik "Dreadnought", czyli "Nieustraszony". Anglicy zbudowali cala serie tych okretów, które nazywano drednotami. Od tej chwili rozpoczal sie wyscig zbrojen miedzy Anglia i Niemcami. Kilka lat pózniej jednostki te stanely naprzeciw siebie w morskich bitwach I wojny swiatowej.

Zaslubiny Polski z morzem

W lutym 1920 roku ceremonial zaslubin z morzem, odbyl sie gdy dowódca Frontu Pomorskiego, gen. Józef Haller, w Pucku wrzucil w fale Zatoki pierscien upamietniajacy powrót Polski nad Baltyk. Byl to jeden z punktów postanowien traktatu wersalskiego, przyznajacego Polsce 140-kilometrowy odcinek wybrzeza.

Konrad W. Roentgen

 
 
Konrad W. Roentgen (1845-1923), wynalazca promieni X. Byl niemieckim fizykiem zajmujacym sie teoria pola magnetycznego. Pierwszym zdjeciem rentgenowskim byla dlon zony uczonego, z wyraznie widocznym zarysem pierscionka. Byl pierwszym fizykiem, któremu w 1901 roku przyznano Nagrode Nobla.

Podpisanie konkordatu miedzy Polska i Watykanem

W lutym 1925 roku w Rzymie miedzy Polska a Watykanem podpisano konkordat. Kosciól wówczas zyskal pelna swobode dzialania, z kolei zadna czesc terytorium Polski nie miala podlegac biskupowi rezydujacemu poza granicami naszego panstwa.

Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej

W lutym 1923 roku powstala Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP). Zadaniem jej bylo popularyzowanie tradycji lotnictwa i krzewienie zainteresowan w tym kierunku. W miare uplywu czasu i nadciagajacej wojny zajmowala sie przygotowywaniem spoleczenstwa do postepowania w razie nalotu lotniczego.

ORP "Orzel" rozpoczal sluzbe

Polski okret podwodny "Orzel", internowany we wrzesniu 1939 roku w Tallinie, przedostal sie do Wielkiej Brytanii i wzial udzial w wojnie u boku Royal Navy. Zatonal wraz z cala zaloga w maju 1940 roku w okolicach Helgolandu, w niewyjasnionych okolicznosciach. Byl to w owym czasie jeden z najnowoczesniejszych okretów w Europie, powstal w Holandii w latach 1936-1938.

Pierwsza deportacja obywateli polskich w ZSRR

W lutym 1940 roku rozpoczela sie pierwsza deportacja obywateli polskich w ZSRR. Wywieziono wówczas ponad 200 tysiecy osób do obozów, polozonych na Ukrainie, a takze na Syberii i w Kazachstanie. Dzialalnosc ta trwala az do lata nastepnego roku, do najazdu Niemiec na ZSRR. Wielu przymusowych przesiedlenców pozostaje tam do dzisiaj.

Glenn Miller laureatem Zlotej Plyty

Glenn Miller (1904-1944), amerykanski puzonista. Nalezal do popularnego tanecznego nurtu jazzu amerykanskiego. Jego przeboje, jak i orkiestra, wystepowaly w hollywoodzkich filmach muzycznych, m.in. w "Serenadzie w Dolinie Slonca". W lutym 1942 roku otrzymal pierwsza Zlota Plyte, za rytmicznego i melodyjnego swinga "Chatanooga Choo-Choo".

Wladyslaw Broniewski

Wladyslaw Broniewski (1897-1962), poeta. Legionista uczestniczyl w wojnie polsko-bolszewickiej. W latch 20. opublikowal tom "Trzy salwy". Wspólredagowal "Wiadomosci Literackie". Wieziony za swe komunistyczne przekonania. W 1939 roku napisal wiersz "Bagnet na bron!", zagrzewajacy do walki za ojczyzne. Po wojnie podporzadkowal sie obowiazujacemu w kraju nurtowi propagandy komunistycznej. Napisal niezwykle osobisty cykl liryków poswiecony swej córce pt. "Anka". Dokonal wielu przekladów poezji i prozy swiatowej.

Nowelizacja Konstytucji PRL

W lutym 1976 roku dokonano nowelizacji konstytucji PRL, wprowadzajac zapis o kierowniczej roli PZPR i wiernosci sojuszniczej z ZSRR. Kryzys jaki nastapil na poczatku lat 80. i zwiazane z nim protesty spoleczne wykazaly, ze owo zaklinanie dziejów na niewiele sie zdalo.

Komputer pokonal szachowego mistrza swiata

Zaprogramowany na gre w szachy komputer Deep Blue firmy IBM w lutym 1997 roku pokonal w pojedynku szachowym mistrza swiata Garry Kasparowa.