13 lutego


Kalendarium dnia 13 lutego.


Fiodor Szalapin

Fiodor I. Szalapin (1873-1938), spiewak rosyjski. Byl gwiazda opery w Moskwie. Najslynniejsza jego kreacja to tytulowa rola w "Borysie Godunowie" M. Musorgskiego. Po wybuchu rewolucji artysta wyemigrowal i wystepowal na scenach swiata w Teatro alla Scala w Mediolanie, w nowojorskiej Metropolitan Opera. Byl autorem pamietników "Wspomnienia z mojego zycia".

Benvenuto Cellini

Benvenuto Cellini (1500-1571), wloski zlotnik i rzezbiarz. Znany byl z mistrzostwa w laczeniu szlachetnych metali z emalia. Slawe przyniosla mu zlota solniczka wykonana dla króla Francji, Franciszka I. Pracowal na zlecenie dworu papieskiego, a takze na prywatne zamówienie. Najbardziej znanym posagiem wykonanym przez artyste jest statua Perseusza z glowa Meduzy we Florencji.

Charles Talleyrand de Perigord

Charles Talleyrand de Perigord (1754-1838), polityk francuski. Byl biskupem, czlonkiem Stanów Generalnych i ministrem spraw zagranicznych Francji. Pomagal Napoleonowi w drodze do wladzy, a nastepnie zwiazal sie z przeciwnikami Napoleona i dazyl do restauracji wladzy Bourbonów. Jednak Napoleon cenil jego fachowosc i zrecznosc dyplomaty.

Thomas Malthus

Thomas Malthus (1766-1828), ekonomista brytyjski. Prowadzil badania z ekonomii i socjologii nad teoria ludnosci i problemami plac i pieniadza. Opublikowal dzielo "Prawo ludnosci", w którym argumentowal, ze szczescie ludzkosci nie jest mozliwe, poniewaz wzrost liczby ludnosci bedzie wyprzedzal wzrost ilosci zywnosci a zjawiskami, które ograniczaja wzrost liczby ludnosci sa wojny, zarazy a takze glód.

Iwan Krylow

Iwan Krylow (1769-1844), rosyjski poeta i bajkopisarz. W wydawanym przez siebie pismie "Poczta duchów" publikowal opowiastki, parodie, felietony o tematyce filozoficzno-moralnej. Najwieksza slawe przyniósl mu zbiór ok. 200 dowcipnych bajek, odkrywajacych zawilosci czlowieczej duszy wyrazonej zachowaniem zwierzat.

"Pan Tadeusz"

Adam Mickiewicz (1798-1855), w 1834 roku ukonczyl prace nad "Panem Tadeuszem". Mickiewicz wyrazil w tym utworze wielka tesknote za rodzinna Litwa, przedstawil stan szlachecki jako grupe spoleczna przechowujaca narodowa tradycje, wreszcie ukazal Polske, odchodzaca juz w przeszlosc. Pelny tytul brzmi "Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie, historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu ksiegach wierszem napisana". Opowiada o powrocie mlodego adepta szkól, Tadeusza, do rodzinnego dworu, pelnego gosci i zwiazanych z nimi przygód.

Richard Wagner

Richard Wagner (1813-1883), kompozytor niemiecki. W swych operach, w tetralogii "Pierscien Nibelunga", zlozonej z oper "Zloto Renu", "Walkiria", "Zygfryd" i "Zmierzch bogów" laczyl muzyke z teatrem, poezja i mitem. Obok dziel pelnych humoru takich jak "Spiewacy norymberscy" tworzyl równiez dramaty o milosci, jak "Tristan i Izolda". Byl czlowiekiem bez sentymentów i skrupulów. W Bayreuth do dzis odbywaja sie festiwale wagnerowskie, kierowane przez pokolenia potomków kompozytora.

Bracia Lumière zlozyli patent na kinematograf

Bracia Auguste (1862-1954) i Louis (1864-1948) Lumière, francuscy wynalazcy, pionierzy kinematografii. Pierwszy ich aparat projekcyjny byl polaczeniem kamery zdjeciowej, projektora filmowego i kopiarki filmowej. W 1895 roku opatentowali kinematograf i zorganizowali pierwszy publiczny pokaz ruchomych obrazów.

Georges Simenon

Georges Simenon (1903-1989), belgijski autor powiesci kryminalnych. Twórca postaci komisarza Maigret, która pojawila sie w 1931 roku. Kierowal sie intuicja, wykorzystujac doskonala znajomosc psychiki ludzkiej. Powiesci kryminalne rozslawily go odsuwajac w cien jego inne dziela m.in. powiesc psychologiczno-obyczajowa "Premier".

Wystapienie Nelsona Mandeli

 
 
Nelson Mandela (1918-2013), poludniowoafrykanski polityk. Czarnoskóry bojownik o prawa czlowieka. W lutym 1990 roku zostal zwolniony z wiezienia, w którym spedzil 27 lat. Wyglosil on do zebranych mowe, w której domagal sie zakonczenia "mrocznej ery apartheidu".

Arno Breker

Arno Breker (1900-1991), rzezbiarz niemiecki. Twórca monumentalnych klasycyzujacych rzezb, gloszacych chwale sily fizycznej i idealizujacych przemoc. Atletyczne sylwetki sportowców i zolnierzy, zdobily najbardziej reprezentacyjne budynki i sale wystawowe w Trzeciej Rzeszy. Po wojnie zajal sie tylko rzezbieniem popiersi slawnych ludzi. Zmarl w Düsseldorfie w lutym 1991 roku.