23 lutego


Kalendarium dnia 23 lutego.


Carl Friedrich Gauss

Carl Friedrich Gauss (1777-1855), niemiecki astronom i fizyk. Obok Archimedesa i Newtona uwaza sie go za najwiekszego uczonego w dziejach matematyki. Zajmowal sie wszystkimi galeziami matematyki, które nastepnie wykorzystywal w pracy nad zagadnieniami zwiazanymi z fizyka i astronomia. Byl twórca geometrii nieeuklidesowej oraz teorii funkcji zespolonych, uczestniczyl takze w badaniach pola magnetycznego Ziemi.

Georg Friedrich Händel

Georg Friedrich Händel (1685-1759), kompozytor niemiecki. Specjalizowal sie w pisaniu muzyki chóralnej, kameralnej, orkiestrowej. Znany jako twórca monumentalnego oratorium "Mesjasz", ze slynnym "Alleluja" oraz oratoria, "Samson", "Juda Machabeusz". Innym lubianym jego utworem jest suita orkiestrowa "Muzyka na wodzie", "Muzyka królewskich ogni sztucznych", oraz wspaniale Larga.

Alojzy Felinski

Alojzy Felinski (1771-1820), dramatopisarz i poeta. Zaslyna jako autor slynnej piesni koscielnej "Boze cos Polske" oraz dramatu "Barbara Radziwillówna". Napisal tez listy poetyckie m.in. "Hymn na rocznice ogloszenia Królestwa Polskiego". Reprezentowal tzw. obóz klasyków warzsawskich.

Jan Stefani

Jan Stefani (1746-1829), polski kompozytor i dyrygent. Pracowal jako dyrygent orkiestry Teatru Narodowego w Warszawie. Najbardziej znany jego utwór to "Cud mniemany, czyli krakowiacy i górale". Pisal równiez wodewile m.in. "Król w kraju rozkoszy", "Drzewo zaczarowane", "Frozyna", utwory koscielne i polonezy.

Jean Pierre Norblin de la Gourdaine

Jean Pierre Norblin de la Gourdaine (1745-1830), francuski malarz i grafik. Byl mistrzem scen rodzajowych i typów ludzkich, rysownikiem, a takze reporterem biezacych wydarzen. Reprodukowane sa tez jego niezwykle realistyczne wyobrazenia typów szlacheckich i scen sejmikowych. Wykonywal takze rysunki przedstawiajace sceny z wojen napoleonskich.

Kazimierz Chledowski

Kazimierz Chledowski (1843-1920), pisarz, historyk i publicysta. Autor utworów polityczno-satyrycznych, "Album fotograficzny", "Sylwetki spoleczne" oraz "Zwierciadlo glupstwa". Prowadzil badania kultury i obyczajów Wloch i Francji, opublikowal szereg ksiazek popularnonaukowych. Byl tez ministrem do spraw Galicji, a swoje refleksje z tego czasu zawarl w pamietnikach, opublikowanych w 1951 roku.

Karl Jaspers

Karl Jaspers (1883-1969), niemiecki psychiatra i filozof. Reprezentant egzystencjalizmu. Wedlug niego filozoficzne zyskanie autentycznosci powinno odbywac sie na drodze uswiadomienia sobie wlasnej wolnosci, a czlowiek sam ponosi pelna odpowiedzialnosc za swoje czyny. Nalezal do grona przeciwników Adolfa Hitlera i militaryzmu, a po wojnie podkreslal zagrozenia dla swiata wynikajace z produkcji broni nuklearnej. Byl autorem prac "Rozum i egzystencja" oraz "Filozofia i swiat".

Erich Kastner

Erich Kästner (1899-1974), poeta i pisarz niemiecki. Pisal wiersze, utwory przeznaczone dla kabaretów, powiesci realistycznie. Napisal równiez sztuke "Szkola dyktatorów". Po dojsciu Hitlera do wladzy w Niemczech zakazano publikowania jego utworów. Byl równiez autorem poczytnych powiesci dla dzieci, "Emil i detektywi" oraz "Latajaca klasa".

Antoni Uniechowski

Antoni Uniechowski (1903-1976), malarz i rysownik. Wspólpracowal z tygodnikiem "Przekrój". Mial wyjatkowa zdolnosc kilkoma pociagnieciami pióra, przedstawienia danej sceny czy postaci. Znawca dziejów kultury materialnej, bez trudnosci poruszal sie w realiach wielu epok. Podpisywal sie skrótem AU.

Powolanie Armii Czerwonej

23 lutego 1918 roku Gwardia Czerwona zostala przeksztalcona w Robotniczo-Chlopska Armie Czerwona, najczesciej poslugiwano sie jednak Armia Czerwona. A w lipcu 1946 roku wprowadzono nazwe Armia Radziecka "Sowietskaja Armija", obowiazujaca do konca istnienia ZSRR.

Mussolini zaklada partie faszystowska

Benito Mussolini (1883-1945), wloski polityk i dziennikarz. Zerwal z wloska partia socjalistyczna i w 1919 roku zaczal budowac wlasne ugrupowanie, partie faszystowska Fasci del Combattimento.

Edward Elgar

Edward Elgar (1837-1934), kompozytor angielski. Nawiazywal do twórczosci ludowej, mozna go okreslic mianem kompozytora narodowego. Napisal oratoria "The Kingdom", "Lux Christi", liczne symfonie, kantaty, studium symfoniczne "Falstaff", koncert skrzypcowy. Skomponowal preludium symfoniczne "Polonia", z motywem "Mazurka Dabrowskiego". Szczególnie znany jest uroczysty marsz "Pomp and Circumstance".

Inauguracja rakietowej poczty lotniczej

W lutym 1936 roku w zainaugurowano dzialalnosc rakietowej poczty lotniczej w Greenwood Lake w USA. Urzadzeniem byla rakieta Gloria, dlugosci 3,5 metrów, napedzana mieszanka plynnego tlenu i alkoholu. Twórcami byli Willy Ley, Louis Goodman i Hugh Franklin Pierce. Rakieta przeniosla 4323 listy i 1826 kartek pocztowych.

Wykonanie wyroku na japonskim zbrodniarzu wojennym

23 lutego 1946 wykonano wyrok smierci na japonskim generale Tomoyuki Yamashita, dowodzacym japonskimi silami zbrojnymi na Filipinach podczas II wojny swiatowej. Znany z okrucienstwa i bezwzglednosci wobec ludnosci i jenców wojennych, zostal skazany jako zbrodniarz wojenny. Zwiazana z generalam jest jeszcze jedna zagadka ostatniej wojny, dotyczaca miejsca ukrycia skarbu zlozonego z kosztownosci zdobytych w czasie dowodzenia na Filipinach. Skarby do dzis nie zostaly odnalezione.

Ewa Bem

 
 
23 lutego 1951 roku urodzila sie polska piosenkarka, wokalistka jazzowa Ewa Bem. Wystepowala ona z grupami Bemibek, Bemibem, Swing Session, wspólpracowala z Karolakiem, Blizinskim i Jagodzinskim. Najslawniejsze jej przeboje to "Zyj kolorowo" i "Podaruj mi troche slonca".

Skonstruowanie sekstansu radiowego

W lutym 1959 roku amerykanska firma Collins Radio Corporation skonstruowala sekstans radiowy. Sekstans to przyrzad nawigacyjny pomagajacy okreslic polozenie geograficzne statku, dzialajacy na podstawie pomiaru sygnalów radiowych, wysylanych przez Slonce i Ksiezyc. Byl on 10 tysiecy razy dokladniejszy od kompasów morskich.

prof. Roman Pollak

Roman Pollak (1886-1972), jezykoznawca. Naukowo zwiazany byl z Poznaniem i Krakowem. Byl docentem jezyka i literatury polskiej na uniwersytecie w Rzymie, a w Turynie powolal Instytut Kultury Polskiej. Specjalnoscia jego bylo badanie literatury polskiej i zwiazków kulturowych miedzy Polska a Wlochami. W czasie wojny byl rektorem tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich.

Mieczyslaw Milecki

Mieczyslaw Milecki (1905-1988), aktor. Specjalizowal sie w repertuarze klasycznym. Jego charakterystyczny glos doskonale byl znany tez sluchaczom audycji radiowych, cykli sluchowisk dla dzieci. Gral równiez przed kamerami telewizji i filmu, m.in. w obrazie "Westerplatte".

Hans Hellmut Kirst

Hans Hellmut Kirst (1914-1989), pisarz niemiecki. Jego trylogia "08-15" pojawila sie równiez w Polsce w doskonalym przekladzie Jacka Frühlinga. Jest to opowiesc o losach zolnierzy artylerzystów, którzy w 1939 roku ruszaja na front. Inne jego dziela to "Fabryka oficerów", "Bunt zolnierzy" i "Kamraci", choc bardziej zblizone do opisywanych wydarzen historycznych, juz takiej popularnosci nie zyskaly. Obecnie przezywamy renesans zainteresowania twórczoscia tego pisarza.