15 marca


Kalendarium dnia 15 marca.


Juliusz Cezar

Juliusz Cezar (101 - 144 p.n.e.) polityk, pisarz rzymski, wódz zwiazany ze stronnictwem popularów, reprezentujacych interesy ludu. Wygnany z Rzymu przez Sulle. Byl kolejno kwestorem, edylem i najwyzszym kaplanem. Przeprowadzil reforme agrarna, rozdzielajac ziemie miedzy czesc proletariuszy oraz weteranów Pompejusza Wielkiego. Nastepnie przeprowadzil dwie nieudane ekspedycje do Brytanii, a w latach 52-51 p.n.e. stlumil wielkie powstanie Galów pod wodza Wercyngetoryksa. Rozstrzygajac spory dynastyczne wsród Ptolemeuszów, a rok pózniej pokonal króla Pontu Farnacesa II. O swoim zwyciestwie powiedzial wówczas krótko: "veni, vidi, vici" (lac. przybylem, zobaczylem, zwyciezylem). Byl wielokrotnie konsulem i dyktatorem, wreszcie w 44 r. p.n.e. przyjal dozywotnia dyktature. Byl równiez autorem m.in. "Wojny galijskiej" i pracy "O wojnie domowej". Zginal z rak swoich wrogów w Rzymie.

Otwarcie Akademii Zamojskiej

Kanclerz Jan Zamoyski (1545-1605) jeden z najwazniejszych polityków polskich drugiej polowy XVI wieku. 15 marca 1595 r. otworzyl w Zamosciu akademie majaca ksztalcic swiatlych obywateli Rzeczypospolitej i przygotowywac ich do uczestnictwa w zyciu publicznym. Ksztalcenie odbywalo sie na dwóch poziomach: na piecioletnim kursie nizszym, obejmujacym m.in. elementy gramatyki polskiej, lacinskiej i greckiej, a takze wstep do retoryki, oraz na szescioletnim kursie wyzszym, prowadzonym m.in. w katedrach matematyki, filozofii, medycyny, polityki i prawa. Uczelnia mogla wówczas nadawac doktoraty filozofii i prawa. Jednak zaczela dominowac teologia i uczelnie zamknieto w 1784 r.

Pierwszy numer "Trybuny Ludów" Mickiewicza

"Trybuna Ludów", dziennik polityczny redagowany w Paryzu od marca do listopada 1849 r. przez Adama Mickiewicza. Pismo propagowalo idee solidarnosci miedzynarodowych sil rewolucji w walce o wyzwolenie narodowe i spoleczne, a zarazem wskazywalo na reakcyjny charakter polityki rosyjskiej i Watykanu. W pazdzierniku Polacy zostali zmuszeni do ustapienia z pisma, a 10 listopada "Trybuna Ludów" zostala ostatecznie zamknieta przez policje francuska.

Stanislaw Wojciechowski

Stanislaw Wojciechowski (1869-1953) teoretyk spóldzielczosci i dzialacz niepodleglosciowy, a takze wspólzalozycielem i czlonkiem kierownictwa Polskiej Partii Socjalistycznej. Po odzyskaniu przez Polske niepodleglosci zostal ministrem spraw wewnetrznych, a potem prezydentem RP. Pracowal jako profesor Szkoly Glównej Gospodarstwa Wiejskiego, a nastepnie jako dyrektor Spóldzielczego Instytutu Naukowego.

car Mikolaj II

Car Mikolaj II (1868-1918) ostatni car Rosj. Byl zdecydowanym przeciwnikiem wszelkich reform, a wskutek nieodpowiednich decyzji personalnych doprowadzil do duzego kryzysu politycznego. Ostateczna kleska Mikolaja II nastapila w wyniku niepowodzen Rosji w I wojnie swiatowej. W wyniku rewolucji lutowej Mikolaj II zostal zmuszony do abdykacji 15 marca 1917 r. Rok pozniej zginal wraz z cala najblizsza rodzina.

Utworzenie Stronnictwa Ludowego

W marcu 1931 r. zostalo utworzone Stronnictwo Ludowe. Powstalo ono z dwoch ugrupowan Polskiego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Chlopskiego. SL zadalo obnizenia oplat targowych, rozwiazania karteli i oddluzenia wsi, organizowalo równiez legalne, masowe manifestacje chlopów przeciwko rzadowi. SL glosilo koniecznosc legalnej przebudowy ustroju oraz wywlaszczenia wielkiej wlasnosci ziemskiej bez odszkodowania. Dzialaczami tej partii byli: Wincenty Witos, Maciej Rataj i Stanislaw Mikolajczyk.

Premiera musicalu "My Fair Lady"

15 marca 1956 r. odbyla sie premiera musicalu "My Fair Lady". Stal sie musicalem wszechczasów, jego piosenki podbily serca publicznosci, a w ciagu ponad szesciu lat odbylo sie 2717 przedstawien. W 1964 r. George Cukor nakrecil filmowa wersje musicalu z Audrey Hepburn w roli Elizy.

Utworzenie pierwszego podwodnego parku narodowego

15 marca 1960 r. utworzono pierwszy podwodny park narodowy, na dnie Oceanu Atlantyckiego u wybrzezy Key Largo na Florydzie. Park obejmuje pas rafy koralowej o dlugosci 34 km i szerokosci 5,7 km na dnie Oceanu Atlantyckiego u wybrzezy Key Largo na Florydzie. Park obejmuje pas rafy koralowej o dlugosci 34 km i szerokosci 5,7 km. Zylo tam wówczas 40 sposród 52 znanych gatunków korali.

Anna Achmatowa

 
 
Anna Achmatowa (1889-1966), rosyjska poetka. W swej twórczosci Achmatowa silnie akcentowala realia represyjnych rzadów Stalina, a pamieci ofiar terroru poswiecila poemat "Requiem". Zajmowala sie poza tym krytyka literacka ("Mój Puszkin") oraz przekladem poezji orientalnej, zachodnioeuropejskiej i polskiej.

Rozwiazanie paktu wojskowego CENTO

Pakt wojskowy CENTO, czyli Organizacja Paktu Centralnego powstal w Bagdadzie w 1955 r. Nalezaly do niego Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Turcja, Irak, Iran i Pakistan. Zadaniem ich bylo kontrolowanie sytuacji wojskowej na Bliskim i Srodkowym Wschodzie. Rozwiazanie CENTO nastapilo w marcu 1979 r.