20 maja


Kalendarium dnia 20 maja.


Krzysztof Kolumb

Krzysztof Kolumb (1451-1506), podróznik wloski na sluzbie hiszpanskiej. Stawal na czele czterech wypraw morskich. Podczas pierwszej odkryl Morze Sargassowe, a nastepnie wyladowal na wyspie Guanahani na Bahamach. Druga wyprawa przyniosla odkrycie Dominikany, Puerto Rico i Jamajki, podczas trzeciej dotarl do stalego ladu Ameryki Poludniowej, zas podczas ostatniej oplynal wschodnie wybrzeza Ameryki Srodkowej. Zostal mianowany Wielkim Admiralem. Zmarl w zapomnieniu przekonany, ze w swoich podrózach doplynal do Indii.

Otwarcie obrad pierwszego soboru ekumenicznego w Nicei

20 maja 325 r. n. e. cesarz Konstantyn otworzyl sobór w Nicei, na którym potepiono arianizm i ustanowiono tekst jednolitego wyznania wiary. Ustalono tez zasade wyznaczania daty swiat Wielkiej Nocy: pierwsza niedziela po pierwszej wiosennej pelni ksiezyca.

Wladyslaw IV Waza

Wladyslaw IV Waza (1595-1648), król Polski. W bardzo mlodym wieku dostal sie w wir polityki europejskiej. Dwukrotnie odbywal nieudane wyprawy na Moskwe w celu objecia tronu. Jako monarcha staral sie wzmocnic wladze królewska. Wojowal z Moskwa i Szwecja. Organizator polskiej floty wojennej. Zbudowal twierdze Wladyslawowo.

Cmentarz Powazkowski w Warszawie

20 maja 1792 r. poswiecono cmentarz polozony na polach wsi Powazki. Otwarcie nowego cmentarza wiazalo sie z modernizacja miast a takze z postepami mikrobiologii i higieny, w wyniku czego wprowadzono zarzadzenie o przeniesieniu cmentarzy z okolic kosciolów na specjalnie do tego celu wyznaczone tereny poza miastem. Dzis Cmentarz Powazkowski jest najbardziej szacowna nekropolia stolicy.

Honoriusz Balzac

 
 
Honoriusz Balzac (1799-1850), pisarz francuski z wyksztalcenia prawnik. Pierwsza jego powiesc to "Szuanie", nastepnie wydal wielki cykl powiesciowy "Komedia ludzka", który mial obejmowac 137 pozycji. Ostatecznie zostalo ukonczonych 85 utworów, wsród których znalazl sie miedzy innymi "Ojciec Goriot". Byl tez autorem licznych opowiadan, nowel i dramatów, zajmowal sie tez dziennikarstwem i krytyka literacka. Jego zona byla Ewelina Hanska.

Wladyslaw Sikorski

Wladyslaw Sikorski (1881-1943), general, polityk z wyksztalcenia inzynier. Stal na czele 5. armii Wojska Polskiego, przyczynil sie do zwyciestwa w wojnie polsko-bolszewickiej. Pelnil funkcje premiera i ministra spraw wewnetrznych. W czasie II wojny swiatowej stanal na czele polskiego rzadu emigracyjnego, zostal mianowany Naczelnym Wodzem. Zginal w katastrofie lotniczej w Gibraltarze.

Zawarcie trójprzymierza

W maju roku 1882 zostalo zawarte trójprzymierze - sojuszu polityczno-wojskowego Niemiec, Austro-Wegier i Wloch. W 1915 r. przymierze to, z chwila przejscia Wloch do Ententy, rozpadlo sie.

Strajk szkolny dzieci polskich we Wrzesni

Na poczatku XX wieku doszlo do fali strajków dzieci szkolnych, które wobec postepujacej germanizacji szkolnictwa w zaborze pruskim odmówily nauki religii w jezyku niemieckim. Szczególnie upamietnilo sie wystapienie polskich uczniów we Wrzesni w maju 1901 r. Dzieci przegraly, ale ich demonstracja nadala rozglos sprawie polskiej i uruchomila opinie publiczna daleko poza granicami.

Gustaw Herling-Grudzinski

Gustaw Herling-Grudzinski (1919-2000), pisarz, krytyk literacki i publicysta. Przebywal w stalinowskich wiezieniach i lagrach na terenie ZSRR. Kraj ten opuscil z armia gen. Wladyslawa Andersa. Uczestniczyl w bitwie pod Monte Cassino. Wspólzalozyciel i staly wspólpracownik Instytutu Literackiego w Paryzu oraz miesiecznika "Kultura". Pracowal tez w Rozglosni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium. Szczególne miejsce w jego twórczosci zajmuje wstrzasajacy reportaz z lagrów "Inny swiat", a takze refleksyjny "Dziennik pisany noca".

Zalozenie obozu koncentracyjnego w Oswiecimiu

W maju (1940-1945) powstal Auschwitz-Birkenau (Oswiecim-Brzezinka) rejon dwóch obozów koncentracyjnych, których nazwa siala groze wsród mieszkanców calej okupowanej przez hitlerowców Europy. Pierwszy byl obozem zaglady, drugi przeznaczony byl glównie dla osób pochodzenia zydowskiego. W wyniku planów Hitlera i jego wspólpracowników w obydwu obozach zycie stracilo miliony ludzi.