13 czerwca


Kalendarium dnia 13 czerwca.


Aleksander Macedonski

Aleksander III Macedonski (356-323 p.n.e.), byl bohaterem swiata starozytnego, wodzem obdarzonym wybitnym talentem dowódczym i politycznym. Po smierci ojca objal wladze. Pokonal wojska króla perskiego Dariusza III w bitwie pod Issos. Po opanowaniu Egiptu zalozyl tam w 332 r. p.n.e. Aleksandrie i oglosil sie faraonem. Zwyciestwo pod Gaugamela umozliwilo mu pokonanie Persów. Po ogloszeniu sie królem Persji zajal kolejne ziemie na Bliskim Wschodzie. Uznawany za boga, zmarl w czerwcu 323 r., a jego imperium wkrótce sie rozpadlo.

James Maxwell

James Maxwell (1831-1879), fizyk angielski. Zajmowal sie fizyka molekularna, optyka, teoria sprezystosci i elektrodynamika. Twórca szeregu fundamentalnych twierdzen w fizyce, m.in. równania stanowiacego podstawe teorii pola elektromagnetycznego. W 1865 r. przedstawil teorie elektromagnetycznej natury swiatla.

Jan Lechon

Jan Lechon (1899-1956), poeta polski. Zaslynal z wierszy przesiaknietych tradycja romantyczna, zebranych w tomie "Karmazynowy poemat". Podejmowal pesymistyczna refleksje wokól problemów samotnosci, tragizmu zycia i smierci "Srebrne i czarne". Na emigracji w Stanach Zjednoczonych w jego utworach zaczela dominowac nostalgia i refleksja nad dziejami Polski. Zmarl smiercia samobójcza w Nowym Jorku.

Poczatek budowy Nowej Huty

13 czerwca 1949 r. na terenach wsi Mogila i Krzeslawice rozpoczeto budowe Nowej Huty - poteznego kombinatu metalurgicznego i towarzyszacego mu zaplecza miejskiego. Nowa Huta stala sie jedna z dzielnic Krakowa, a caly plan budowy "nowego swiata" zostal straszliwie wykpiony przez Adama Wazyka w jego glosnym "Poemacie dla doroslych".

Ksawery Pruszynski

Ksawery Pruszynski (1907-1950), pisarz i publicysta zginal w wypadku 13 czerwca. Byl korespondentem wojennym w Hiszpanii zwiazany tez z dyplomacja na rzecz rzadu gen. Wladyslawa Sikorskiego. Pisal powiesci, opowiadania i reportaze: "Droga wiodla przez Narwik", "Trzynascie opowiesci" i "Karabela z Meschedu".

Karol Malcuzynski

Karol Malcuzynski (1922-1984), najwybitniejszy powojenny polski dziennikarz, korespondent w czasie procesu zbrodniarzy hitlerowskich w Norymberdze, komentator telewizyjny. Pisal teksty dla Polskiej Kroniki Filmowej. Autor poczytnych ksiazek historycznych m.in. "Norymberga - Niemcy 1945", "Szkice warszawskie", "Oskarzeni nie przyznaja sie do winy".

Benny Goodman

 
 
Benny Goodman (1909-1986), amerykanski klarnecista i saksofonista jazzowy. Znany takze jako niezly wykonawca muzyki klasycznej, zwlaszcza utworów Mozarta. Wystepowal równiez w filmach, byl takze autorem autobiografii "Królestwo swingu". Zmarl 13 czerwca 1986 r.

Bulat Okudzawa

Bulat Okudzawa (1924-1997), poeta i piesniarz gruzinski. Autor powiesci wojennych "Jeszcze pozyjesz", historycznych "Nieszczesny Awrosimow" i groteskowych. Pisal równiez utwory dla dzieci i mlodziezy, jednak zaslynal jako piesniarz, autor ballad poetyckich.