5 czerwca


Kalendarium dnia 5 czerwca.


Kraków uzyskal prawa miejskie

5 czerwca 1257 r. ksiaze Boleslaw Wstydliwy, na wiecu w Koperni wydal akt lokacyjny Krakowa na prawie niemieckim. Przesunieto centrum miasta z rejonu dzisiejszych kosciolów Dominikanów i Franciszkanów w miejsce obecnego Rynku Glównego.

Carl Maria von Weber

Carl Maria von Weber (1786-1826), kompozytor niemiecki. Jako kompozytor zaslynal wybitnymi operami takimi jak "Wolny strzelec", "Euryanthe" czy "Oberon". Byl znany jako autor wielu utworów instrumentalnych, m.in. slynnego "Zaproszenia do tanca", a takze licznych koncertów, sonat, wariacji i polonezów.

Igor Strawinski

Igor Strawinski (1882-1971), kompozytor rosyjski, pianista i dyrygent. Przebywal w Szwajcarii i Francji w 1939 r. osiadl w Stanach Zjednoczonych. Tworzyl m.in. balety "Ognisty ptak", "Pietruszka" i "Swieto wiosny". Siegal tez do jazzu i techniki dodekafonicznej. Powstaly wtedy kompozycje "Król Edyp" i "Zywot rozpustnika". Byl autorem wspomnien pt. "Kroniki mojego zycia".

Federico Garcia Lorca

Federico Garcia Lorca (1898-1936), hiszpanski poeta i dramatopisarz. Pisal liryczne i surrealistyczne wiersze. Do najwybitniejszych jego dziel naleza trylogia "Krwawe gody", "Dom Bernardy Alba", komedia "Czarujaca szewcowa", a takze szereg utworów groteskowych. Zginal rozstrzelany przez bojówke Falangi.
 
 

Barbara Brylska

5 czerwca 1941 r. urodzila sie Barbara Brylska, polska aktorka, obdarzona oryginalna uroda. Zagrala okolo 40 rozmaitych ról i epizodów filmowych, m.in. w "Panu Wolodyjowskim", "Albumie polskim", "Anatomii milosci" i w "Romansie Teresy Hennert". Najwieksza popularnosc przyniosla jej rola Kamy w "Faraonie". Wspólpracuje równiez z kinematografiami bulgarska, czechoslowacka, niemiecka i rosyjska.

Józef Beck

Józef Beck (1894-1944), polski polityk. Byl wicepremierem, a pózniej ministrem spraw zagranicznych. Realizowal koncepcje Pilsudskiego polegajaca na zachowaniu równowagi miedzy Niemcami a ZSRR i dazeniu do utrzymania niezaleznosci politycznej od sojuszniczej Francji. Usztywnil stanowisko Polski wobec zadan niemieckich. Zdazyl zawrzec sojusze obronne z Francja i Anglia, co przeksztalcilo lokalny konflikt polsko-niemiecki w wojne koalicyjna. Byl autorem slynnego "Ostatniego raportu".

Pierwszy pokaz bikini

W czerwcu 1946 r. w Paryzu po raz pierwszy pokazano nowy, dwuczesciowy damski kostium kapielowy, który pózniej okreslono nazwa "bikini". Mimo glosów oburzenia ze strony obronców tradycji nowosc przyjela sie bardzo szybko i obecnie nikogo juz nie szokuje.

Ogloszenie Planu Marshalla

W czerwcu 1947 r. amerykanski sekretarz stanu George C. Marshall wystapil z projektem planu European Recovery Program, zakladajacego udzielenie przez Stany Zjednoczone pomocy gospodarczej dla Europy, co umozliwiloby jej szybka odbudowe. W planie tym uczestniczylo 15 panstw europejskich i Turcja. Zwiazek Radziecki odmówil przyjecia warunków planu, uznajac go za spisek i wymusil podobna decyzje na innych panstwach przyszlego bloku wschodniego, w tym Polski. Laczna wartosc dostaw i kredytów amerykanskich dla Europy w ramach planu Marshalla wyniosla ponad 13 miliardów dolarów.

Wybuch wojny izraelsko-arabskiej

5-10 czerwca 1967 roku doszlo do wojny izraelsko-arabskiej. W ciagu szesciu dni wojska izraelskie odniosly wielkie zwyciestwo, opanowujac Wzgórza Golan, zachodni brzeg Jordanu, czesc Jerozolimy, pólwysep Synaj oraz Okreg Gazy. Próbe odzyskania utraconych obszarów Arabowie podjeli dopiero w 1973 r.

Robert Kennedy

Robert Kennedy (1925-1968), prokurator generalny Stanów Zjednoczonych, kandydat na prezydenta. Wspólnie z bratem, prezydentem Johnem Kennedym, który równiez padl ofiara zamachu, tworzyli duet polityków o pogladach demokratycznych. Pelniac swoje obowiazki, Robert Kennedy popadl w konflikt z wszechwladnym szefem CIA i wkrótce zginal w zamachu, którego przyczyn ani sprawców nigdy nie ustalono.