17 sierpnia


Kalendarium dnia 17 sierpnia.


Jan III Sobieski

Jan III Sobieski (1629-1696), ostatni król na tronie polskim. Uczestniczyl w wojnach z Kozakami, Tatarami, Szwecja, Moskwa i Turcja. Szybko awansowal w hierarchii politycznej kraju. Zostal hetmanem polnym koronnym, a pózniej hetmanem wielkim koronnym. Odniósl zwyciestwa nad Kozakami i Tatarami pod Podhajcami, a wkrótce po rozbiciu Turków pod Chocimiem zostal koronowany na króla Polski. Jego wielkim sukcesem bylo rozgromienie wojsk tureckich w bitwie pod Wiedniem. Byl znakomitym wodzem i przewidujacym politykiem, mecenasem sztuki, doskonalym epistolografem i autorem "Listów do Marysienki".

cesarz Wespazjan

Wespazjan ( 9-79 r.), cesarz rzymski, zalozyciel dynastii Flawiuszów. Uporzadkowal stosunki wewnetrzne w panstwie, zakonczyl wojne z Zydami i konflikt w Brytanii, zajal sie tez finansami panstwa. To wlasnie on, po nalozeniu podatku od szaletów miejskich, wypowiedzial slynne slowa "pecunia non olet" (lac. - pieniadze nie smierdza). Za jego rzadów w Rzymie rozpoczeto budowe Koloseum.

Fryderyk II Wielki

Fryderyk II Hohenzollern (1712-1786), król pruski. Byl inteligentnym wodzem i dobrym gospodarzem swego kraju. Slynal z cynizmu zarówno w zyciu prywatnym, jak i w polityce. Inicjator pierwszego rozbioru Polski, a pózniej przemyslanej polityki niszczenia gospodarki na zagarnietym obszarze. W wyniku trzech wojen na Slasku doprowadzil do oderwania tego regionu od Austrii. W czasie wojny siedmioletniej zreformowal swój kraj. To wlasnie jemu Prusy zawdzieczaly swoja pózniejsza potege.

Edward Abramowski

Edward Abramowski (1868-1918), filozof, socjolog i psycholog. Jako filozof zajmowal sie zagadnieniami teorii poznania, etyki, estetyki i filozofii spolecznej, najwieksze znaczenie mialy jednak jego osiagniecia w dziedzinie psychologii "Badania doswiadczalne nad pamiecia". Byl tez aktywnym socjalista, autorem "Idei spolecznych kooperatyzmu".

Mae West

Mae West (1893-1980), amerykanska aktorka filmowa. Wystepowala w teatrze, w kinie debiutowala dosc pózno, w wieku 40 lat, w filmie "Night After Night". Wkrótce stala sie symbolem prowokacyjnej kobiecosci, dzieki rolom w filmach "Nie jestem aniolem", "Annie z Klondike" i "Moja mala ptaszyna" oraz "Sextette".

Józef Wittlin

Józef Wittlin (1896-1976), pisarz. Studiowal germanistyke, romanistyke, historie sztuki, filozofie i polonistyke na uczelniach we Lwowie i w Wiedniu. W czasie wojny i po jej zakonczeniu pozostal na emigracji w USA. Znany byl jako autor ekspresjonistycznych wierszy, zebranych w tomiku "Hymny", a takze utworów proza o silnie pacyfistycznym zabarwieniu "Wojna, glód i dusza poety". Najwieksza slawe przyniosla mu powiesc "Sól ziemi" opisujaca realia zycia wojskowego. Byl autorem gawedy wspomnieniowej "Mój Lwów", a takze esejów "Orfeusz w piekle XX wieku".

Opatentowanie elektrycznego rozrusznika samochodowego

Pierwszy rozrusznik elektryczny zostal opatentowany w sierpniu 1915 roku przez Amerykanina Charlesa Franklina Ketteringa. Wynalazek ten rozpowszechnil sie dopiero wiele lat pózniej.

Pierwszy lot do stratosfery

Profesor Auguste Piccard (1884-1962), szwajcarski fizyk i badacz stratosfery. 17 sierpnia 1929 roku jako pierwszy wzbil sie w balonie na wysokosc dolnej warstwy stratosfery, a po kilku kolejnych próbach osiagnal wysokosc 16940 metrów. Zbudowal pierwszy glebokosciowy statek podwodny nazwany batyskafem, w którym piec lat pózniej zanurzyl sie na glebokosc 3150 metrów.

Wojciech Korfanty

Wojciech Korfanty (1873-1939), polityk i dzialacz narodowy. Byl poslem do Reichstagu i na sejm pruski, wchodzil w sklad Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, nastepnie zostal polskim komisarzem plebiscytowym na Górnym Slasku. Po przewrocie majowym w 1926 roku przeszedl do opozycji. Zostal uwieziony i zmuszony do wyemigrowania z kraju. Obecnie jest jednym z czolowych bohaterów regionalnych Górnego Slaska.

Robert de Niro

 
 
17 sierpnia 1943 roku urodzil sie Robert de Niro, amerykanski aktor filmowy. Zadebiutowal w filmie "Wesele". Rozglos zdobyl dzieki roli w dramacie "Ulice nedzy". Otrzymal Oscara za kreacje w filmie "Ojciec chrzestny II". De Niro zagral nastepnie w "Taksówkarzu" i w dramacie wojennym "Lowca jeleni". Za role boksera we "Wscieklym byku" otrzymal drugiego w swojej karierze Oscara. Jest aktorem niezwykle wszechstronnym, grywa w filmach gangsterskich i policyjnych, takich jak "Dawno temu w Ameryce", "Nietykalni", "Chlopcy z ferajny", thrillerach m.in. "Harry Angel", "Przyladek strachu", dramatach obyczajowych i psychologicznych, "Przebudzenie", "Uspieni", a takze w komediach "Depresja gangstera", "Poznaj mojego tate".

Festiwal rockowy w Woodstock

W dniach 15-17 sierpnia 1969 roku na farmie Maxa Yasgura w miasteczku Bethal w USA odbyl sie koncert pod haslem "Peace, Love and Happiness" "Pokój, milosc i szczescie". Na impreze zjechalo sie prawie pól miliona mlodych ludzi. Mimo fatalnej pogody, deszczu i blota na scenie festiwalu wystapily czolowe gwiazdy ówczesnego rocka, soulu, folka i bluesa, m.in. Jimi Hendrix, Janis Joplin i Joe Cocker oraz zespoly The Who, Jefferson Airplane i Grateful Dead. Od nazwy pobliskiego miasteczka, festiwal okreslono mianem Woodstock. W 30. rocznice tej imprezy odbyl sie koncert Woodstock'99, w Polsce. Co roku regularnie odbywa sie Przystanek Woodstock, organizowany przez Jerzego Owsiaka.

Wladyslaw Komar i Tadeusz Slusarski

17 sierpnia 1998 roku w wypadku samochodowym zgineli dwaj polscy sportowcy - Wladyslaw Komar bokser, lekkoatleta i aktor, mistrz olimpijski w pchnieciu kula z Monachium, oraz Tadeusz Slusarski, mistrz olimpijski w skoku o tyczce i wicemistrz z 1980 roku, ponadto dwukrotny mistrz Europy i wielokrotny mistrz Polski w tej dyscyplinie. Sportowcy zgineli na miejscu w zderzeniu czolowym na trasie Szczecin-Swinoujscie.