12 wrzesnia


Kalendarium dnia 12 wrzesnia.


Stanislaw Lem

 
 
Stanislaw Lem (1921-2006), polski pisarz, publicysta. Studiowal medycyne. Poczatkowo pisal artykuly w fachowych pismach lekarskich. W 1951 roku wydal powiesc "Astronauci". W swoich powiesciach, takich jak "Oblok Magellana", "Solaris", "Cyberiada", "Glos Pana", czy "Wizja lokalna", umiejetnie laczy atrakcyjna fabule z rozwazaniami naukowymi i filozoficznymi. Pisze równiez w konwencji humorystycznej i parodystycznej, rozbijajac schematy rozpowszechnione w literaturze SF, "Dzienniki gwiazdowe", "Bajki robotów", "Opowiesci o pilocie Pirxie". Jest równiez autorem ksiazek i esejów zawierajacych próbe diagnozy wspólczesnej cywilizacji, "Dialogi", "Summa technologiae", "Kongres futurologiczny", "Bomba megabitowa". Jego powiesci doczekaly sie równiez ekranizacji. Otrzymal doktorat honoris causa Uniwersytetu Opolskiego, a rok pózniej Uniwersytetu Jagiellonskiego.

Michal Aniol ukonczyl prace nad freskami w Kaplicy Sykstynskiej

W latach 1508-1512 na zlecenie papieza Juliusza II Michal Aniol wykonal na sklepieniu kaplicy Sykstynskiej gigantyczny fresk przedstawiajacy sceny biblijne. To wielkie dzielo, tworzone z ogromnym wysilkiem. W latach 1535-1541 na zlecenie papieza Pawla III wykonal on na czolowej scianie kaplicy kolejny obraz zatytulowany "Sad Ostateczny".

ks. Piotr Skarga

Piotr Skarga-Poweski (1536-1612), pisarz i kaznodzieja. Aktywnie rozpowszechnial kult eucharystyczny, byl tez pierwszym rektorem Akademii Wilenskiej. W 1579 roku opublikowal swoje "Zywoty swietych", które przyniosly mu ogromny rozglos. W swojej dzialalnosci potepial oslabienie wladzy królewskiej, warcholstwo i samowole szlachty oraz popularnosc reformacji. Swoje poglady zawarl w zbiorze nigdy nie wygloszonych "Kazan sejmowych". Z czasem zaczal byc traktowany jako wizjoner narodowych dziejów, przepowiadajacy nieuchronny koniec Rzeczypospolitej. Jego postac stala sie kanwa wielu utworów literackich i tematem slynnego obrazu Jana Matejki.

Bitwa pod Wiedniem

12 wrzesnia 1683 roku doszlo do wielkiej bitwy pod Wiedniem miedzy wojskami tureckimi, a armia koalicyjna. Decydujacym momentem walki byla wielka szarza kawaleryjska z udzialem polskiej husarii, która przesadzila o zwyciestwie nad Turkami, przypieczetowanym kilka dni pózniej bitwa pod Parkanami.

Maurice Chevalier

Maurice Chevalier (1888-1972), piosenkarz i aktor francuski. Zaslynal jako pelen swobody i temperamentu wykonawca piosenek kabaretowych i odtwórca ról w operetkach i rewiach. Najchetniej wystepowal w Paryzu, odbywal tez liczne tournée po innych krajach. Wystepowal równiez w filmach takich jak "Parada milosci", "Wesola wdówka", "Milosc po poludniu" i "Gigi".

Jesse Owens

James Owens (1913-1980), lekkoatleta amerykanski. Zdobyl cztery zlote medale na olimpiadzie w Berlinie w 1936 r. w biegach na 100 m i 200 m, w skoku w dal i w sztafecie 4 × 100 m. Byl wielokrotnym rekordzista swiata. Jego wynik w skoku w dal (8,13 m) pozostawal najlepszy przez ponad 25 lat. Po zakonczeniu kariery sportowej byl dzialaczem ruchu na rzecz praw Murzynów w Stanach Zjednoczonych.

Jerzy Wójcik

12 wrzesnia 1930 roku urodzil sie Jerzy Wójcik, polski operator filmowy, twórca polskiej szkoly operatorskiej. Jest autorem zdjec do wielu wybitnych polskich filmów, takich jak "Eroika" Andrzeja Munka, "Popiól i diament" Andrzeja Wajdy, "Matka Joanna od Aniolów" i "Faraon" Jerzego Kawalerowicza, "Westerplatte" , "Pasja" i "Rys" Stanislawa Rózewicza oraz "Potop Jerzego Hoffmana.

Prezentacja pierwszego obwodu scalonego

12 wrzesnia 1958 roku Jack Kilby, amerykanski inzynier przedstawil pierwszy ma swiecie obwód scalony, zlozony z tranzystorów, oporników i kondensatorów. Podloze ukladu bylo wykonane z silikonu. Dzieki temu wynalazkowi posunely sie do przodu prace nad skonstruowaniem komputera.

W wyniku przewrotu w Etiopii zostal zdetronizowany cesarz Hajle Selassje

Hajle Selassje (1892-1975), cesarz Etiopii, panowal w tym kraju od 1916 roku. Zmodernizowal panstwo, wprowadzil je do Ligi Narodów. Zniósl niewolnictwo, wprowadzil ustrój parlamentarny. W 1931 roku oglosil pierwsza w dziejach kraju konstytucje. Po najezdzie faszystowskich Wloch próbowal zorganizowac opór, w koncu jednak udal sie na emigracje do Wielkiej Brytanii. 12 wrzesnia 1974 roku w wyniku puczu wojskowego cesarz zostal uwieziony, a w nastepnym roku zamordowany.